Happy New Year, World!

It’s my favorite time of the year again! The time of new hopes and dreams burnt into ashes and mixed with a glass of champagne. Yes! My heart rate speeds up for it, getting ready to run out of my chest. I take a piece of paper to write my goal on it, burn it, and add the ashes into my sparkling champagne; my mom’s recipe of making dreams come true. As superstitious as it sounds, the last two glasses of champagne made my dreams come true. Coincidence? Might be.

23:58. How blessed I am to have countless dreams; I can’t choose! 23:59. 23:59.55. This year I want… 24:00. Drink it! Glasses of champagne almost penetrate into one another with clicking sounds, getting spilled into freshly-cut basturma pieces. It’s okay; basturma tastes better with alcohol on it, my dad says.

Our kitchen smells like a freshly boiled cabbage that gave up its crunchiness under my grandma’s soft and rosy hands. She asks my vegetarian self to roll the tolma again; she doesn’t care about the goosebumps I get when touching this newly-born and freshly-killed calf that did not even bid goodbye to her mom. She yells at me for putting two scoops of grounded meat on a cabbage leaf; it should be one scoop only; otherwise, the roll will explode, and the snow-white rice will stick on the bottom of the pot burning it to ashes. My grandma compares me with my mom, who burns the tolma and “can’t even put together the table normally.” I should have taken her side, she says.

This time the only delight and decoration for the table is tolma, just to keep the tradition going, just to move on with a hope that we will not be robbed of our hopes in the upcoming year. This year, there will be no champagne and no dreams to mix, shake together, and please our egos. My grandma does not yell at my dad this time for not cutting the basturma and not ordering the calf to bade her mom the unwanted but anticipated goodbye. My sister hung no lights and no balloons on the dusty wall carpets this year. She did not even clean the carpet; we will have no guests anyway.

It’s my favorite time of the year again, of my least favorite, the most hated year! No champagne, no curvely-cut basturma, no unneeded and time-expired banbanercas from always unexpected guests. No! I don’t feel my heartbeat, as if it stopped for a minute to remind me of the worst 63360 minutes of my life. Each minute is a scene I can’t erase from my memory. But should I? Should I hold on to them for a bit longer, like forever?

I see my dad sitting on a needle sofa; he can’t find his place. It is itchy but he patiently waits for 23:59. No! Not to cut basturma. Not to blow the champagne. Not to make а wish. He smokes, filling the emptiness and silence of the room with smoke that comes from his forever-to-burn soul. He inhales the smoke out, but the pain stays, swallowing him from inside out. I saw my father smoking three times; when my brother was about to be born, when my grandpa passed away, and today.

Today, in a few minutes, is New Year. We are sitting at the almost naked and empty table with full ocean bags in our eyes that want to burst into tears. No! Not of happiness or thankfulness. As the famous proverb goes, we will continue the year with the same tone as we welcome it. What if we welcome it with silence? Will we pass the year with the silence of those whose voices will never be heard anymore? Will we pass the year with the regret of being silent through the moments when we actually had to speak up and tell how much we love them? I didn’t know the power of silence could hit so hard. Harder than the glasses of champagne with their clinking sounds. It’s 23:59!

My dad has his toast said so that he can run to Armen hopar now. He is waiting, waiting in silence silently. They should celebrate New Year together as they always do. Armen hopar is there, there, where he chose to be. Yes, he chose to be! Not because he does not have a home, but because he was ready to give everything, in its literal sense, even his last breath, to protect my home with an almost naked table and no champagne, your home, and our homeland of lost and drowned hopes. The guests are also there, not the unexpected ones. They visited Armen hopar with a glass of, not champagne, but vodka with its acidic aroma shaking the hell out of you. Not that it’s fancier. No! A few cups of mulberry vodka can hit you to the point that you can lose your memory for an instant. And that instant is what the guests and my dad came for. To forget how but to remember why. They can’t tell how, but they know why Armen hopar preferred exploding the grenade on his hands. Or maybe they don’t. What they do know is that visiting Armen hopar should be a tradition, a more honest and frequent one, than rolling tolma, cutting the velvet basturma, and pleasing our egos with a full glass of champagne. 24:00

Happy New Year, World!

Armenian:

Տարվա իմ ամենասիրելի ժամանակն է: Նոր հույսերի ու երազանքների ժամանակը՝ մոխրացած ու մի բաժակ շամպայնի հետ խառնված: Այո՜: Սիրտս ավելի արագ է բաբախում՝ վազելով փորձում է դուրս թռչել կրծքիցս: Մի կտոր թուղթ եմ վերցնում ու երազանքս վրան գրում, այրում ու մոխիրն ավելացնում իմ պսպղուն շամպայնին: Հա, երազանքներն իրականցնելու մայրիկիս բաղատարատոմնս է: Դե ինչքան էլ սնահավատ հնչի, շամպայնի վերջին երկու գավաթները երազանքներս կատարել են: Պատահականությու՞ն: Մի՜գուցե:

23:58. Բայց ինչքան օրհնված եմ այսքան երազանքներ ունենալու համար. Նույնիսկ չեմ կարողանում ընտրել: Այս տարի ուզում եմ… 24:00. Խմի՛ր: Շամպայնի գավաթները գրեթե իրար մեջ են մխրճվում` զնգզնգալով ու թափվելով թարմ-թարմ կտրված բաստուրմայի վրա: Հա, ոչինչ. ինչպես հայրս է ասում.

- Բաստուրման ալկոհոլով ավելի համեղ է:

Մեր խոհանոցը հենց նոր եփված կաղամբի բուրմունքով է լցվել, որ տատիս փափուկ ու վարդագույն ձեռքերի տակ հանձնվել ու հանձնել է իր խրթխրթանությունը: Նա, ինձ՝ բուսակերիս, հրամայում է տոլմա փաթաթել. նա թքած ունի, որ մինչև եղունգներիս ծայրը փշաքաղվում եմ նոր ծնված ու թարմ սպանված հորթի, որ չի էլ հասցրել իր մորը հաջողություն մաղթի, մսին ձեռք տալուց: Նա սաստում է ինձ կաղամբի թերթի վրա մի գդալի փոխարեն երկու գդալ աղացած միս լցնելու համար. ՄԻ ԳԴԱԼ պետք է լցնել, որ փաթաթուկը չպայթի ու ճերմակ բրինձը չմոխրանա՝ կաթսային կպչելով։ Տատս ինձ մորս հետ է համեմատում, որ տոլման միշտ վառում է ու «սեղանը չի կարողանում նորմալ գցել»։

- Դե իրեն պիտի քաշեիր, ասում է տատս։

Այս տարի սեղանի միակ դեկորացիան ու բերկրանքը տոլման է, սովորույթը շարունակելու ու մեր հույսերը մեզնից եկող տարի չգողանալու հույսով առաջ շարժվելու համար։ Այս տարի շամպայն չի լինի ու չեն լինի երազանքներ շամպայնի հետ խառնելու ու մեր «ես»-ը բավարարելու համար։ Տատս չի սաստում հայրիկիս բաստուրման չկտրելու ու հորթին՝ իր մորը չցանկացած, բայց կանխազգացած հաջողություն անելը չհրամայելու համար։ Քույրս լույսեր չի կախել փոշուց մեռած գորգին։ Նա գորգը մաքրել չի էլ պատրաստվում. մեկ է, հյուրեր չենք ունենալու։

Տարվա իմ ամենասիրելի ժամանակն է, իմ ամենաչսիրած ու ամենաատելի տարվա ժամանակը: Ոչ մի շամպայն, ոչ մի ծուռ ու մուռ կտրտված բաստուրմա, ոչ մի անպետք ու ժամկետանց շոկոլադե տուփեր՝ միշտ չսպասված հյուրերից։ Չէ՜։ Սրտիս բաբախը չեմ էլ զգում, ասես այն մի րոպե կանգ է առել, որ ինձ կյանքիս ամենասարսափելի 63360 րոպեները հիշեցնի։ Ամեն րոպեն մի դրվագ է, որ չեմ կարող հիշողությունիցս ջնջել։ Պե՞տք է արդյոք ջնջեմ, թե՞ մի քիչ էլ, մի քիչ հավերժ պահեմ։

Հորս եմ տեսնում ասեղապատ բազկաթոռին նստած։ Ինչքան ուժեղ է ծակծկում, նա այնքան ավելի համբերատար է սպասում ժամը 23:59-ին. Չէ։ Բաստուրման կտրելու համար չէ։ Չէ, շամպայնը տրաքացնելու համար չէ։ Երազանքներ պահելու համար էլ չէ։ Նա ծխում է՝ սենյակի դատարկությունն ու լռությունը լցնելով իր հոգու մեջ հավերժ ծխացող ծխով։ Նա դանդաղ ու մտամոլոր արտաշնչում է ծուխը, բայց ցավը մնում է՝ իրեն ներսից կուլ տալով։ Նրան երեք անգամ եմ հիշում ծխելու պահին տեսնելիս՝ երբ եղբայրս պետք է ծնվեր, երբ պապիկս էր մահացել, և այսօր։ Այսօր, մի քանի րոպեից նոր տարի է։ Նստած ենք համարյա մերկ ու դատարկ սեղանի շուրջ՝ աչքներս լիքը օվկիանոսի պարկերով, որ ուր որ է կպայթեն, արցունքներ կդառնան։ Չէ։ Երջանկության արցունքներ չէ և ոչ էլ շնորհակալության արցունքներ։

Ինչպես հայտնի ասացվածքն է ասում, ինչպես տարիդ սկսես էնպես էլ կշարունակես։ Իսկ ի՞նչ կլինի, եթե մեր տարին լռությամբ սկսենք։ Տարին կանցնի՞ էն մարդկանց լռությունով ում ձայները էլ երբեք չենք լսի։ Տարին կանցնի՞ լռելու էն ափսոսանքով, որ նրանց չենք ասել, թե ինչքան ենք իրենց սիրում։ Չգիտեի, որ լռությունն այսքան ուժեղ կարող է հարվածել, ավելի ուժեղ քան շամպայնի բաժակներն են իրար հարվածում։ 23:59!

Հայրս իր կենացն ասել է ու հիմա Արմեն հոպարի մոտ կարող է վազել։ Նա սպասում է լուռ լռության մեջ։ Միասին Նոր տարի պետք է նշեն։ Արմեն հոպարն էնտեղ է, էնտեղ, որտեղ նա ընտրել է լինել։ Այո՛, ընտրել է լինել։ Չէ, նրա համար չէ, որ տուն չունի, այլ նրա համար, որ նա պատրաստ էր տալ ամեն ինչ, բառիս բուն իմաստով ամեն ինչ, նույնիսկ իր վերջին շունչը, որպեսզի մեր տունը ՝ համարյա մերկ ու դատարկ, առանց շամպայնի ձեր տունը և մեր կորած ու խորտակված երազանքների հայրենիքը պաշտպանելու համար։ Հյուրերն էլ են էնտեղ, էն չսպասված հյուրերը չէ։ Նրանք էլ են Արմեն հոպարին հյուր գնացել մի բաժակ, չէ շամպայնով չէ, այլ օղիով, որի թթվային բուրմունքը դժոխքն էլ ներսիցդ կհանի։ Չէ նրա համար չէ, որ օղին ավելի շքեղ է։ Չէ։ Մի քանի բաժակ օղին այնպես կարող է գլխիդ հարվածել, որ հիշողությունդ մի վարկյան կարող ես կորցնել։ Ու հենց էդ մի վարկյանի համար են հյուրերն ու հայրս գնացել էնտեղ։ Մոռանալ ինչպես, բայց չմոռանալ ինչու։ Նրանք չեն կարող ասել ինչպես, բայց կարող են ասել, թե ինչու Արմեն հոպարը նախընտրեց իր ձեռքերում նռնակը պայթեցնել։ Կամ, միգուցե չգիտեն։ Մի բան, որ նրանք հաստատ գիտեն դա այն է, որ Արմեն հոպարին այցելելը պետք է սովորություն դառնա, ավելի անկեղծ ու հաճախ սովորություն, քան տոլմա փաթաթելը, բաստուրմա կտրելն ու մեր «ես»-ը մի լիքը բաժակ շամպայնով բավարարելը։24:00

Շնորհավոր Ամանոր, փոքր ու մեծ աշխարհ։

--

--

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store